Faydalı Məlumatlar - EcoSphere https://ecosphere.81.whm.az/ Faydalı Məlumatlar - EcoSphere true http://ecosphere.81.whm.az/faydali-melumatlar/46-havalandrma-sistemlri-haqqnda-nlri-bilmirik.html admin Faydalı Məlumatlar Wed, 18 Feb 2026 15:24:41 +0400

Effektiv havalandırma sistemlərinin üstünlükləri

Havalandırma sistemləri nələrdir?

Havalandırma sistemləri (ventilyasiya sistemləri) binanın və ya məkanın hava keyfiyyətini, temperaturunu və rütubətini tənzimləyərək idarə olunan və komfortlu daxili mühit yaratmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu sistemlər təmiz hava sirkulyasiyasını təmin edir, çirkləndiriciləri, qoxuları və artıq rütubəti uzaqlaşdıraraq sağlam və rahat yaşayış və ya iş mühitinin qorunmasında mühüm rol oynayır.

Havalandırma sistemləri binanın və ya məkanın xüsusi tələblərinə əsasən mürəkkəblik və dizayn baxımından fərqlənə bilər.

Havalandırma sistemlərinin əsas komponentləri

Hava qəbulu:
Təmiz açıq hava giriş ventilyasiya kanalları və ya açılışlar vasitəsilə sistemə daxil edilir.

Hava filtrasiyası:
Daxil olan hava toz, polen və digər hissəciklərdən süzülərək daxili hava keyfiyyəti yaxşılaşdırılır.

Havanın qarışdırılması və kondisionerləşdirilməsi:
Təmiz hava daxili dövriyyədə olan hava ilə qarışdırılır və istənilən temperatur və rütubət səviyyəsinə çatdırılır. Bu mərhələdə isitmə və kondisioner komponentləri fəaliyyət göstərir.

Paylanma:
Kondisionerləşdirilmiş hava hava kanalları, ventilyasiya çıxışları və diffuzorlar vasitəsilə məkanın bütün hissələrinə ötürülür.

Egzoz:
Köhnə hava, çirkləndiricilər və qoxular egzoz çıxışları vasitəsilə daxili mühitdən uzaqlaşdırılır.

Nəzarət və avtomatlaşdırma:
Müasir havalandırma sistemləri temperaturun, rütubətin və hava axınının dəqiq tənzimlənməsi üçün ağıllı idarəetmə və avtomatlaşdırma texnologiyaları ilə təchiz olunur.

Effektiv havalandırma sistemlərinin üstünlükləri

  • Təkmilləşdirilmiş daxili hava keyfiyyəti – çirkləndiricilər və allergenlər uzaqlaşdırılır.

  • Temperatur və rütubətə nəzarət – komfortlu daxili mühit təmin edilir.

  • Enerji səmərəliliyi – düzgün dizayn edilmiş sistemlər enerji sərfiyyatını optimallaşdırır.

  • Rütubətin idarə olunması – kif və nəmişlik problemlərinin qarşısı alınır.

  • Qoxu və tüstünün təmizlənməsi – xoş və təmiz mühit formalaşdırılır.

Ümumilikdə, havalandırma sistemləri yaşayış, ticarət və sənaye məkanlarında təhlükəsiz, sağlam və komfortlu daxili mühit yaratmaq üçün vacibdir.

Havalandırma sistemlərinin istifadə sahələri

Evlər – daxili hava keyfiyyətini artırmaq və rahat yaşayış mühiti yaratmaq üçün.

Ofis binaları – işçilərin məhsuldar və komfortlu mühitdə çalışmasını təmin etmək üçün.

Ticarət mərkəzləri və mağazalar – müştəri rahatlığını və hava keyfiyyətini qorumaq üçün.

Restoran və kafelər – bişirmə zamanı yaranan qoxu və tüstünü idarə etmək üçün.

Təhsil müəssisələri – tələbə və müəllimlər üçün sağlam mühit yaratmaq üçün.

Xəstəxanalar və tibb müəssisələri – steril mühit və infeksiya nəzarəti üçün.

Sənaye obyektləri – istehsal zamanı yaranan çirkləndiriciləri uzaqlaşdırmaq üçün.

İdman və əyləncə məkanları – insanların sıx olduğu sahələrdə hava dövranını təmin etmək üçün.

Otellər və istirahət mərkəzləri – qonaqların rahatlığını artırmaq üçün.

Nəqliyyat vasitələri – sərnişinlər üçün təmiz və komfortlu hava təmin etmək üçün.


]]> true http://ecosphere.81.whm.az/faydali-melumatlar/45-qazanxana-ndir.html admin Faydalı Məlumatlar Wed, 18 Feb 2026 15:14:34 +0400

Qazanxana nədir?


Qazanxana – istilik və buxar istehsalı üçün nəzərdə tutulmuş, içərisində qazanxana və yardımçı avadanlıqların yerləşdiyi, adətən ayrıca dayanmış bina və yaxud bina komplekslidir.

Qazanxananın əsas məqsədi istehlakçıları, istehsal məqsədləri və yaxudda isitmə məqsədli ilə istifadə etmək üçün, isti su və (vəya) buxar ilə təmin etməkdir.

İstiliyin istehsalı, əsasən konveksiya üsulu ilə, və istilik mübadiləsi vasitəsi ilə, qazanlarda, yanacağın yanması ilə həyata keçirilir.

Qazanxanalarda tətbiq edilən qazanlar istifadə etdiyi yanacaq növlərinə görə bir-birindən seçilir: qaz, dizel, qaz-dizel. Eyni zamanda qazanxanalar istehsal etdiyi enerji daşıyıcılarına görədə bir-birindən seçilir: isti su və buxar.

Adətən buxar qazanxanaları kənd təsərrüfatı və sənayə ehtiyyacları üçün tətbiq edilir, isti su qazanxanaları isə insanların istilik və isti suya olan ehtiyyacını qarşılamaq üçün tətbiq edilir.

Qazanxanalar bir-birindən aşağıdaki parametrlərə və növlərə görə seçilir:

  1. Yerləşmə qaydasına görə: Mərkəzi, rayon tipli, individual və blok-modul tipli.
  2. İstifadə etdiyi yanacağa görə: Qaz, Bərk yanacaq (kömür, odun, pellet, taxta qırıntısı, torf və s.), Dizel, Qarışıq (Qaz-dizel).
  3. Quraşdırılmış qazan növünə görə: Buxar, isti su, termik yağ.
  4. İstifadə olunan istilik yükünə görə: Yaşayış binaları üçün, sənayə obyektləri üçün, ictimati tikililər üçün və s.


Qazanxanalar və qazanxana avadanlıqları ilə bağlı hər hansı detallı sorğunuz və yaxud ehtiyyacınız olarsa, buyurub bizimlə əlaqə saxlaya bilərsiniz. Şirkətimiz qazanxana sistemlərinə aid A-dan Z-yə bütün məhsul və avadanlıqlarının təminatını həyata keçirir.



]]> true http://ecosphere.81.whm.az/faydali-melumatlar/31-bloq-2.html admin Faydalı Məlumatlar Fri, 13 Feb 2026 16:36:53 +0400

Yanğından mühafizə və dumanın çıxarılması sistemləri

Yanğından Mühafizə Sistemlərinin Növləri

Söndürmə mühitinə əsasən yanğından mühafizə sistemləri aşağıdakı qruplara bölünür:

Su əsaslı yanğınsöndürmə sistemləri

(spinkler və drençer sistemləri) – bu sistemlərin işi yanğının üzərinə birbaşa su püskürtməyə əsaslanır. Bu sistemin üstünlüyü yanğının sürətlə yayılma riski olan və ya obyektin soyudulmasının tələb olunduğu yerlərdə yüksək effektivliyidir.

Su dumanı (water mist) yanğınsöndürmə sistemləri

Bu sistemlər su dumanı texnologiyasından istifadə edərək su damcılarını diametri 50 mikrondan (µm) az olan hissəciklərə parçalayır. Yüksək temperaturda bu hissəciklər sürətlə buxarlanır. Bu proses eyni zamanda söndürülən obyektlərin soyudulmasına və yanğın mənbəyi ətrafında oksigenin sıxışdırılmasına səbəb olur. Bu sistemlərin üstünlüyü daha az su sərf etməsi və su ilə söndürmə zamanı yarana biləcək su basması kimi təsirlərin azalmasıdır.

Köpük əsaslı yanğınsöndürmə sistemləri

Bu sistemlər yanma obyektini köpüklə örtərək və ya dolduraraq onu oksigenlə təmasdan ayırmaqla işləyir. Köpük sistemləri adətən su sistemlərinə bənzər şəkildə qurulur – sistemin müəyyən hissəsində suya köpük konsentratı əlavə edilir və daha sonra qarışıq hava ilə zənginləşdirilir. Sistemlərin sonunda adətən nozzlelər, ejektorlar, köpük kameraları, su-köpük monitorları və ya köpük çıxışları istifadə olunur. Üstünlükləri: yanğını yanıcı materialdan izolyasiya etməsi, oksigeni kəsməsi və söndürülən obyektlərin su ilə dolmasının qarşısını almasıdır.

Qaz əsaslı yanğınsöndürmə sistemləri

Bu sistemlər oksigeni söndürülən məkandan sıxışdırmaq və/və ya yanma reaksiyasını kimyəvi şəkildə dayandırmaq prinsipi ilə işləyir. Elektron avadanlıqların olduğu yerlərdə qazla söndürmə ən təhlükəsiz üsullardan biridir. Qaz mühitlərinin böyük üstünlüyü onların elektrik keçirici olmamasıdır.

Toz əsaslı yanğınsöndürmə sistemləri

Bu sistemlər söndürmə tozunun antikatalitik təsirindən istifadə edir. Bu təsir yanma prosesini dayandırır və alovu söndürür. Bu sistemlər daha az yayılmışdır və digər sistemlərin tətbiqi mümkün olmadıqda və ya iqtisadi baxımdan səmərəli olmadıqda istifadə olunur. Üstünlüyü – mənfi temperatur şəraitində effektiv işləməsi və ətraf mühit üçün zərərli olmamasıdır.

Yanğınsöndürmə avadanlıqları söndürüləcək səthin növünə görə də bölünə bilər. Böyük həcmli obyektlərdə adətən su, köpük və ya su dumanı sistemləri istifadə olunur, təxminən 1000 m³-ə qədər obyektlərdə isə qaz sistemləri tətbiq edilir. Daha kiçik obyektlərdə drençer və ya su dumanı sistemlərindən istifadə edilə bilər.

Qazlı söndürmə sistemləri və ya xüsusi həllər (məsələn, Aktiv Avtomatik Yanğınsöndürmə Xətti) maşın və elektrik avadanlıqlarının işləməsi zamanı yaranan yanğınların söndürülməsi üçün istifadə oluna bilər.

Passiv Yanğından Mühafizə

Yanğının qarşısının alınmasının digər üsulu passiv yanğından mühafizədir. Bu üsul obyektin layihəsinə uyğun material və avadanlıqlardan istifadə etməklə, həmçinin yanğın təhlükəsizliyi prosedurlarını tətbiq etməklə alovun yayılmasını ləngitməyi və ya dayandırmağı nəzərdə tutur.

Passiv yanğından mühafizənin əsas elementləri Yanğının Aşkarlanması və Yanğın Siqnalizasiya Sistemidir (SSP). Bu sistem aşağıdakılardan ibarətdir:

  • Yanğın Siqnalizasiya Sistemi (SAP)

  • Səsli Xəbərdarlıq Sistemi (DSO)

SAP sistemi yanğını ilkin mərhələdə aşkar etməyə və təhlükə barədə məlumatı idarəetmə panelinə ötürməyə imkan verir. Panel isə müvafiq şəxsləri və ya qurumları xəbərdar edir.

DSO sistemi xəbərdarlıq siqnallarını və səsli elanları yayımlamaq üçün istifadə olunur. Bu elanlar SSP sistemindən siqnal alındıqda avtomatik olaraq səsləndirilir.

Dumanın Çıxarılması Sistemləri

Dumanın çıxarılması (SO) sistemləri yanğın qazlarını (dumanı) məkandan çıxarmaq və yaranmış təzyiq fərqini kompensasiya etmək üçün təmiz hava axını ilə əvəzləmək məqsədi daşıyır. Bu, sağ qalanların nəfəs ala bilməsini təmin edir.

Dumançıxarma sistemləri aşağıdakı növlərə bölünür:

  • Qravitasiya sistemləri

  • Mexaniki sistemlər

  • Qarışıq (hibrid) sistemlər

  • Artırılmış təzyiq (overpressure) sistemləri

Qravitasiya sistemi konveksiya – yəni isti dumanın yuxarı qalxması prinsipindən istifadə edir.

Mexaniki sistemlər fan və reaktiv qurğular vasitəsilə yanğın qazlarını xaric edir.

Qarışıq sistemlər həm dumanın çıxarılması, həm də yayılmasının qarşısının alınması funksiyalarını birləşdirir.

Artırılmış təzyiq sistemi isə əsasən tüstünün otağı doldurmasının qarşısını almaq üçün hava axınının istiqamətini və təzyiq fərqini idarə edir. Ən yüksək təzyiq təxliyə yollarında saxlanılır.

Dumançıxarma sistemləri həmçinin kanallı (şaquli hava kanalı ilə) və kanalsız (üfüqi hava hərəkəti – jet ventilyasiya) sistemlərə bölünür.

Yanğından Mühafizə Sistemləri Harada Tətbiq Olunmalıdır?

Bu sistemlər insanların olduğu və onların əməyi nəticəsində yaranmış məhsulların saxlanıldığı bütün obyektlərdə tətbiq edilməlidir.

Aşağıdakı obyektlərdə xüsusilə tələb olunur:

  • Ticarət və sərgi binaları

  • 300-dən çox yerlik teatrlar

  • 600-dən çox yerlik kinoteatrlar

  • 300-dən çox yerlik iaşə obyektləri

  • 1500-dən çox yerlik idman və tamaşa zalları

  • 200-dən çox çarpayılı xəstəxanalar

  • 100-dən çox çarpayılı psixiatrik xəstəxanalar

  • 100-dən çox çarpayılı sosial və reabilitasiya mərkəzləri

  • 100-dən çox əlilliyi olan işçi çalışdıran müəssisələr

  • Hündür ictimai binalar

  • 200-dən çox çarpayılı kollektiv yaşayış binaları

  • Milli arxivlər

  • Muzeylər və tarixi abidələr

  • Server otaqları və məlumat emal mərkəzləri

  • Telefon stansiyaları

  • 1500 m²-dən böyük və ya bir neçə yeraltı mərtəbəsi olan qarajlar

  • Metro və yeraltı dəmir yolu stansiyaları

  • Eyni vaxtda 500-dən çox insan olan stansiyalar

  • 500 m²-dən böyük müştəri zonası olan banklar

  • Nadir nəşrləri olan kitabxanalar və arxivlər

Yanğın Ventilyasiya Sisteminin Komponentləri

Ənənəvi kanallı yanğın ventilyasiya sistemi aşağıdakılardan ibarətdir:

  • Ventilyasiya kanalları

  • Ventilyasiya barmaqlıqları

  • Çıxarıcı fanlar

  • Yanğın klapanları

Xüsusi diqqət təxliyə yollarına (pilləkənlər və qarajlar) yetirilməlidir.

Yanğın qazları və tüstü insanları zəhərləyərək evakuasiyanı mümkünsüz edə bilər. Yanğın ventilyasiyası hava və tüstü axınını elə tənzimləyir ki, tüstü və qazlar mümkün qədər tez xaric edilsin və təxliyə asanlaşsın.

Yanğın Ventilyasiya Sistemlərinin Növləri

Məqsəd və istifadə olunan avadanlığa görə sistemlər aşağıdakı kimi bölünür:

SHEVS (Smoke and Heat Exhaust Ventilation System)

Tüstünün tavan altında yığılan qatından çıxarılmasını və tüstüsüz zonanın saxlanmasını təmin edir ki, insanlar təhlükəsiz şəkildə təxliyə oluna bilsin.

Smoke and Heat Control System

Tüstünü yanğın mənbəyi ilə çıxarılacağı zona arasında saxlayır ki, fövqəladə xidmətlərin yanğın mənbəyinə çıxışı asan olsun.

Smoke Clearance (dilution) sistemi

Tüstünü çıxarır və daxil olan kompensasiya havası ilə seyrəldərək onun temperaturunu və toksikliyini azaldır.

]]> true http://ecosphere.81.whm.az/faydali-melumatlar/30-bloq-1.html admin Faydalı Məlumatlar Fri, 13 Feb 2026 16:36:18 +0400

Dumanın İdarəetmə Sistemləri

Əsas Prinsiplər

Dumanın idarəetmə sistemi binada dumanın və havanın hərəkətini nəzarətdə saxlayan sistemdir. Bu sistem müxtəlif komponentlərdən ibarət ola və layihə məqsədinə nail olmaq üçün bir neçə üsuldan istifadə edə bilər. Əsas məqsəd adətən bütün sakinlərin binanı təhlükəsiz şəkildə tərk etməsi üçün kifayət qədər müddət ərzində təhlükəsiz (yaşana bilən) mühitin qorunmasıdır.

Duman idarəetmə sisteminin layihə məqsədi istifadə olunduğu vəziyyətdən asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, xəstəxanada məqsəd dumanın yanğının başladığı zonada saxlanılması ola bilər. Bu sistemlər mövcud HVAC sistemlərinin bir hissəsi ola və ya ayrıca (müstəqil) sistem kimi quraşdırıla bilər.

Dumanın idarə olunmasının bir neçə üsulu mövcuddur. Duman idarəetmə sistemlərinin iki növünü əhatə edir:

  • Dumanın idarə olunması (smoke management) sistemləri

  • Dumanın məhdudlaşdırılması (smoke containment) sistemləri

Dumanın məhdudlaşdırılması sistemləri təzyiq yaratmaqla dumanın müəyyən sahələrə daxil olmasının qarşısını alır və adətən qapalı pilləkən qəfəslərində istifadə olunur.

Dumanın idarə olunması sistemləri isə böyük həcmli məkanlarda təxliyə yollarında təhlükəsiz mühiti qoruyur və ya dumanın ətraf sahələrə yayılmasının qarşısını alır. Bu sistemlər əsasən çoxmərtəbəli atriumu olan binalarda quraşdırılır.

Dumanın Məhdudlaşdırılması Sistemləri

Kiçik və qapalı sahələr üçün istifadə olunan bir neçə növ duman məhdudlaşdırma sistemi mövcuddur:

  • Pilləkən qəfəsinin təzyiqləndirilməsi

  • Zona üzrə duman nəzarəti

  • Lift şaxtasının təzyiqləndirilməsi

  • Vestibülün təzyiqləndirilməsi

  • Duman sığınacaq zonalarının təzyiqləndirilməsi

Bu sistemlərin əksəriyyəti oxşar prinsip üzrə işləyir. Mexaniki fan vasitəsilə müəyyən sahəyə (məsələn, pilləkən, lift, vestibül və ya bina zonası) təzyiq verilir. Maneə üzərində yaranan təzyiq fərqi dumanın həmin sahəyə keçməsinin qarşısını alır.

Bu, həmin sahələrin (adətən təxliyə yollarının) daha uzun müddət təhlükəsiz qalmasına imkan verir və bina sakinlərinə evakuasiya üçün əlavə vaxt yaradır, həmçinin fövqəladə xidmətlərin müdaxiləsinə şərait yaradır.

Dumanın İdarəolunması Sistemləri

Anbarlar və ya atriumlar kimi böyük sahələr üçün istifadə olunan duman idarəetmə sistemləri bunlardır:

  • Mexaniki duman çıxarılması

  • Təbii duman ventilyasiyası

Təbii ventilyasiya dumanın yuxarı qalxma xüsusiyyətindən istifadə edərək onu xaric edir, mexaniki duman çıxarma sistemi isə pərlər (fanlar) vasitəsilə dumanı və havanı binadan kənara ötürür.

Adətən bu sistemlərin məqsədi müəyyən müddət ərzində duman qatının sərhədini böyük məkan üçün açıq olan ən yüksək istifadə edilə bilən səviyyədən yuxarıda saxlamaqdır.

Mexaniki duman çıxarma sistemlərində əvəzləyici (make-up) havanın daxil edilməsi üçün yol olmalıdır. Əks halda təzyiq o qədər arta bilər ki, digər bina sistemlərinə mənfi təsir göstərə bilər.

Məsələn, qapı üzərindəki təzyiq fərqi qapının açılması üçün tələb olunan qüvvəni 30 lbf (133 N) həddindən artıq artırmamalıdır, əks halda qapı sakinlər üçün çox ağır ola bilər.

Həmçinin əvəzləyici havanın təmiz və təzə hava olması, dumanın xaric edildiyi yerə yaxın olmaması vacibdir.

Aktivləşmə

Həm duman idarəetmə, həm də duman məhdudlaşdırma sistemləri avtomatik olaraq bir və ya bir neçə yanğın aşkarlama qurğusu vasitəsilə aktivləşdirilir. Bunlara aşağıdakılar daxildir:

  • Sprinkler su axını detektorları

  • Duman detektorları

  • İstilik detektorları

Yanğının yerini müəyyən etməli olan duman idarəetmə sistemlərində əl ilə aktivləşdirilən siqnal qurğularından istifadə edilməməlidir, çünki yanğının başlandığı sahədə kiminsə sistemi əl ilə aktivləşdirmə ehtimalı aşağıdır.


]]>